Michał Vorbrodt

Western: Spaghetti vs. Burger

Western: Spaghetti vs. Burger

Gdyby ktoś, rok temu, rzekł do mnie „Michale, za rok pokochasz westerny, będziesz oglądać je w ilościach hurtowych”, to prychnąłbym mu w twarz, odpowiadając „postradałeś zmysły, głupcze!”. Gatunek ten kojarzył mi się do tej pory z długimi, niedzielnymi popołudniami, kiedy ogląda się je z braku innych zajęć. Widok spoconych, brudnych twarzy tylko pogłębia uczucie dyskomfortu, […]

 Mariusz Czernic

Sam Peckinpah. Strzały o zmierzchu

Sam Peckinpah. Strzały o zmierzchu

Sam Peckinpah (1925-1984) był twórcą upartym i bezkompromisowym, potrafiącym świetnie opowiadać historie, zarówno pod względem wizualnym jak i fabularnym. Znakomicie umiał łączyć rozrywkę z moralitetem, kino gatunków z dramatem psychologicznym, nie unikając sentymentalizmu, ale też czasami ze sporym ładunkiem przemocy. Mimo konfliktowego charakteru miał swoich ulubionych aktorów i współpracowników, którzy potrafili się idealnie dostosować do […]

 Mariusz Czernic

Zdarzenie w Ox-Bow / The Ox-Bow Incident (William A. Wellman, 1943)

Zdarzenie w Ox-Bow / The Ox-Bow Incident (William A. Wellman, 1943)

Nevada w 1885 roku. Na wieść o śmierci farmera i kradzieży bydła mieszkańcy pod nieobecność szeryfa formują oddział pościgowy. Nie wierząc w sprawiedliwe sądy obywatele zamierzają schwytać bandytów i powiesić ich bez procesu. Ponad dwudziestu ludzi wyrusza na polowanie i wkrótce znajdują trzech podejrzanie wyglądających mężczyzn podróżujących z bydłem zabitego ranczera. Wnioski nasuwają się same […]

 Mariusz Czernic

Zabójstwo Jesse’ego Jamesa przez tchórzliwego Roberta Forda / The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (Andrew Dominik, 2007)

Zabójstwo Jesse’ego Jamesa przez tchórzliwego Roberta Forda / The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (Andrew Dominik, 2007)

Sam nie wiem dlaczego czekałem cztery lata na premierę telewizyjną, miałem obawy co do tego filmu, ale okazały się one bezpodstawne. Film mało popularnego reżysera Andrew Dominika okazał się bardzo dobrym westernem, nowatorskim, stylowym, pięknie zrealizowanym, a także bardzo melancholijnym i wyłamującym się z konwencji, jakie obowiązują obecnie w Hollywood. Już od początku byłem pod […]

 Mariusz Czernic

Rewolwerowiec / The Shootist (Don Siegel, 1976)

Rewolwerowiec / The Shootist (Don Siegel, 1976)

Do miasteczka Carson City w Nevadzie przybywa podstarzały, zmęczony jeździec. Okazuje się, że to słynny rewolwerowiec John Bernard Books, szukający spokojnego miejsca, w którym mógłby dożyć ostatnich dni życia z dala od kłopotów. Odwiedza starego znajomego, doświadczonego lekarza, który potwierdza diagnozę, której Books się obawiał – jest w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej, co jest jednoznaczne […]

 Mariusz Czernic

Propozycja / The Proposition (John Hillcoat, 2005)

Propozycja / The Proposition (John Hillcoat, 2005)

Tytuł jest krótki, niepozorny i trywialny, lecz kryje się za nim prawdziwe dzieło sztuki, dorównujące najlepszym dokonaniom z długiej i burzliwej historii westernu. Walki z bandytami rozgrywają się wśród dzikich regionów Australii, a bohaterowie, fabuła i scenografia stylizowane są na amerykański Dziki Zachód. Akcja rozgrywa się w drugiej połowie XIX wieku, zaś w tle cywilizowanie […]

 Mariusz Czernic

Prawdziwe męstwo / True Grit (Ethan Coen, Joel Coen, 2010)

Prawdziwe męstwo / True Grit (Ethan Coen, Joel Coen, 2010)

Gatunek westernu już dawno upadł i nie pomogą żadne próby jego wskrzeszenia. A takie filmy jak 3:10 do Yumy (2007) oraz nowy film braci Coen są tylko dowodem na to, że dzisiejsi twórcy nie mają pomysłu na nowe fabuły westernowe, korzystają więc ze sprawdzonych wiele lat temu schematów. James Mangold swoją wersją 3:10 do Yumy […]

 Mariusz Czernic

Prawdziwe męstwo / True Grit (Henry Hathaway, 1969)

Prawdziwe męstwo / True Grit (Henry Hathaway, 1969)

Do czego może doprowadzić spotkanie trojga ludzi, reprezentujących trzy różne pokolenia – ludzi o różnych charakterach i różnej osobowości. Na pewno musi dojść do konfliktów. Tym bardziej, że podróż, którą odbywają, jest długa i niebezpieczna, a cel podróży jest poważny – wymierzenie sprawiedliwości bandytom. Podstarzały, gburowaty, nadużywający alkoholu, jednooki szeryf, młody i porywczy teksański ranger […]

 Mariusz Czernic

Jeremiah Johnson (Sydney Pollack, 1972)

Jeremiah Johnson (Sydney Pollack, 1972)

Jeden z najwspanialszych filmów lat 70. Jeremiah Johnson Sydneya Pollacka to pierwszy western jaki pokazano na festiwalu w Cannes. I choć nie zdobył Złotej Palmy należy do wybitnych osiągnięć w dziejach kinematografii. Ten western ekologiczny, jak zwykli nazywać go niektórzy krytycy to film, który nie ma słabych stron. Scenariusz, sposób realizacji i montowania poszczególnych ujęć, […]

 Mariusz Czernic

Dzika banda / The Wild Bunch (Sam Peckinpah, 1969)

Dzika banda / The Wild Bunch (Sam Peckinpah, 1969)

Już na samym początku obserwujemy krwawą strzelaninę, po której już wiemy czego możemy się spodziewać po filmie. Oglądając tę scenę nie wiadomo, komu mamy kibicować, gdyż wszyscy wydają się okrutni i pozbawieni zasad. Z jednej strony banda przestępców dokonuje napadu i chce jak najszybciej opuścić to miejsce z pieniędzmi. Z przeciwnej strony są ludzie reprezentujący prawo, […]

 Mariusz Czernic

Był sobie łajdak / There Was a Crooked Man… (Joseph L. Mankiewicz, 1970)

Był sobie łajdak / There Was a Crooked Man… (Joseph L. Mankiewicz, 1970)

Dramat więzienny w westernowych realiach. Bandyta ucieka ze zrabowanymi pieniędzmi, ukrywa je w bardzo dobrej kryjówce (gniazdo węży), by wpaść w ręce sprawiedliwości w dość nieoczekiwanym momencie – leżąc w łóżku, z dwoma kobietami – i zdąży się ubrać tylko w pas z rewolwerem u boku. Już po tym początku widać, że reżyser unika schematycznych rozwiązań. I […]

 Mariusz Czernic

Biały Bizon / The White Buffalo (J. Lee Thompson, 1977)

Biały Bizon / The White Buffalo (J. Lee Thompson, 1977)

James Butler Hickok zwany Dzikim Billem wsławił się wieloma bohaterskimi czynami. Brał udział w wojnie secesyjnej i walkach z Indianami, zasłynął też jako porywczy i szybkostrzelny szeryf, rewolwerowiec i poszukiwacz przygód. Był tak dobry, że trzeba było mu strzelić w plecy aby go zabić. I tak właśnie zginął – podczas gry w pokera, gdy miejsce […]