Karolina Łachmacka

Katharine Hepburn

Katharine Hepburn
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Amerykańska aktorka filmowa, ikona hollywoodzkiej kinematografii. Niepokonana laureatka największej ilości aktorskich nagród Akademii Filmowej. Nominowana do Oscara dwunastokrotnie, otrzymała w swojej karierze aż cztery statuetki, w tym dwie (w 1968 i w 1969) z rzędu. Oprócz Oscarów, ma na koncie nagrodę Emmy, 2 nagród BAFTA, 8 nominacji do Złotego Globu, nagród aktorskich w Cannes i Wenecji i 2 nominacji do nagrody teatralnej Tony.

Urodziła się 12 maja 1907 roku w Hartford w stanie Connecticut jako córka zdeklarowanej feministki, Katharine Houghton Hepburn i urologa, doktora Thomasa Horvala Hepburna. Ze strony obojga rodziców miała angielskie korzenie. Od małego państwo Hepburn zachęcali swoje liczne potomstwo do zdrowego trybu życia. Katharine uprawiała wiele sportów, najbardziej jednak uwielbiała pływanie. Już w Hollywood często rezygnowała w niebezpiecznych scenach z dublerki, z chęcią ryzykując na potrzeby roli.

Rodzinna tragedia spotkała Katharine kiedy 3 kwietnia 1921 roku odkryła zwłoki swojego powieszonego brata Toma, starszego od niej o 1,5 roku. Rodzina zaprzeczyła, jakoby Tom popełnił samobójstwo, wierząc, że był szczęśliwym chłopcem. Ponoć Tom zginął przypadkowo. Kate bardzo przeżyła to wydarzenie i odcięła się od rówieśników, przez wiele lat ucząc się w domu, zamiast chodzić do szkoły. Przez lata Kate podawała też jako swoją datę urodzenia 8 listopada, dzień narodzin Toma. Dopiero w biografii „Me: Stories of my Life” przyznała, że urodziła się 12 maja.

Katharine zawsze należała do indywidualistek. Podczas nauki w Bryn Mawr College zszokowała wszystkich wokół, gdy okryto, że pali papierosy, czego nie pochwalano w przypadku dziewcząt. Po latach Kate przyznała, że kiedy zapadła ciemność, chodziła kąpać się nago do fontanny. W 1928 roku ukończyła studia w dziedzinie historii i filozofii i debiutowała na Broadwayu. W tym samym roku poślubiła też swojego jedynego męża, Ludlowa „Luddy’ego” Odgena Smitha. Kate lubiła Luddy’ego, można powiedzieć, że na swój sposób go kochała (jak sama przyznała, to z nim straciła dziewictwo), ale nie tak mocno, jak on kochał ją. Ich małżeństwo rozpadło się w latach 30., choć do jego śmierci pozostali serdecznymi przyjaciółmi. Katharine sama o sobie powiedziała, że była zbyt samolubna i skupiona na własnych potrzebach, by uszczęśliwić mężczyznę takiego jak Luddy w małżeństwie. Nie miała też nigdy dzieci, uważając się za kompletnie nietrafiony materiał na matkę.

Katharine Hepburn

Po sukcesach w teatrze Katharine wpadła w oko producentom filmowym. Leland Hayward, który widział ją na scenie, zaproponował jej testy próbne do roli w „A Bill of Divorcement” (1932). Kate udało się otrzymać rolę córki Johna Barrymore’a i Billie Burke. Na planie Barrymore z tradycyjną sobie nonszalancją próbował uwieść młodziutką, świeżą aktorkę. Pojawił się w jej garderobie, zamknął drzwi i zrzucił z siebie szlafrok, ukazując się nagi jak go Pan Bóg stworzył. Widząc niedowierzanie i przerażenie na twarzy Katharine, powiedział: „Co tak siedzisz? Bierz się do roboty!”. Kate wybiegła z pomieszczenia, mówiąc, że jej ojciec nie chce, by miała niechciane dzieci. Barrymore nie rezygnował i cały czas „przystawiał” się do debiutantki. Kate miała powiedzieć: „Jeśli nie dasz mi spokoju, przestanę grać!”. Barrymore miał odpowiedzieć: „Nie wiedziałem, że zdążyłaś zacząć”.

Po sukcesie Katharine w „A Bill of Divorcement” RKO podpisało z nią kolejny kontrakt. Szefowie RKO obawiali się, że nie godząca się ze zwyczajami Hollywood i niekonwencjonalna aktorka nie zrobi kariery. Jednak już w 1933 roku Katharine zagrała początkującą aktorkę, która odmawia romansowania z mężczyzną dla kariery w „Porannej chwale”. W 1934 roku aktorka odebrała Oscara. W tym samym roku wystąpiła w ekranizacji „Małych kobietek” w reżyserii George’a Cukora, zdobywając wyróżnienie na festiwalu w Wenecji (w filmie nie zabrakło też takich gwiazd, jak Joan Bennett czy Frances Dee).

Katharine Hepburn miała wyraźnie dość Hollywood i pragnęła wrócić do teatru. Wybrała sztukę „The Lake”, jednak musiała przedtem zagrać w filmie „Raptus” (1934) dla RKO. Po wypełnieniu zobowiązań udało jej się spełnić swój plan, ale sztuka okazała się klapą. Krytyk teatralna Dorothy Parker napisała wówczas sławne zdanie, że Katherine Hepburn swoją kreacją „zredukowała gamę emocji od A do B”.

Po katastrofie na scenie, Kate wróciła do Hollywood, gdzie zagrała „Alice Adams” (1935), zdobywając kolejną nominację do Oscara (przegrała z Bette Davis za „Kusicielkę”, która sama przyznała, że za rok 1935 Oscar należał się Hepburn; sama Davis swoją statuetkę za „Kusicielkę” (1935) uważała za nagrodę pocieszenia za rok poprzedni, kiedy to za „W niewoli uczuć” jej nie nagrodzono). Katharine spróbowała z powodzeniem swoich sił w klasycznej dziś screwball comedy, uważanej za najlepszy film w karierze Howarda Hawksa, „Drapieżne maleństwo” (1938). W „Obcym wstęp wzbroniony” (1937) Gregory La Cavy partnerowała Ginger Rogers, Lucille Ball, Gail Patrick i Andrei Leeds. Mimo bardzo dobrych ról także w „Sylvii Scarlett” (1935), „Mary Stuart” (1936), czy „Dziesięciu latach życia” (1937), jej filmy nie przyciągały publiczności do kin. Wraz z kilkoma innymi aktorkami, jak m.in. Joan Crawford, w 1938 roku Katharine określono mianem „trucizny box office”, co oznaczało, że udział aktorki w filmie niemal gwarantował niepowodzenie kasowe filmu.

Katharine Hepburn

Nie trudno zgadnąć, że bezkompromisowa persona aktorki nie pomogła w jej karierze. Katharine nie rozumiała się z dziennikarzami i nie chciała udzielać wywiadów. Była wygadana i wręcz bezczelna, do tego kontrowersje wzbudzał jej styl: aktorka nie była najpiękniejszym typem uwodzicielki, do tego nie chciała się malować i chodziła w spodniach, co wywoływało zmieszanie, czym ona się nie przejmowała. Oczywiście „męski” styl bycia wzbudził plotki. Przez wiele lat niektórzy twierdzili, że Hepburn była lesbijką, a nawet jej związek ze Spencerem Tracy miał być przykrywką dla homoseksualizmu obojga (!) aktorów. Jest to wierutną bzdurą – każdy, kto znał choćby jedno z nich wiedział, że są ze sobą z miłości „typowej” dla kobiety i mężczyzny, co więcej Tracy przez wiele lat miał opinię kobieciarza i nawet dywagacje o jego odmiennej orientacji seksualnej na tle dobrze znanych faktów z jego życia są po prostu śmieszne. Prawdą jest natomiast, że przez pewien czas Katharine mieszkała ze swoją przyjaciółką, co jednak nie oznacza, że były kochankami.

Mimo jej niepopularności w tym czasie, David O. Selznick, którego dobrze znała na gruncie prywatnym, zaoferował jej rolę Scarlett O’Hary w „Przeminęło z wiatrem” (1939). Katharine jednak, tak jak Selznick i reżyser George Cukor (prywatnie jej bliski przyjaciel), wiedziała, że kompletnie nie nadaje się do tej roli, przede wszystkim ze względu na swoją aparycję. Niebawem obsadzono kompletnie nieznaną Brytyjkę, Vivien Leigh, która za swoją rolę otrzymała Oscara w 1940 roku. Prywatnie Vivien zaprzyjaźniła się z Kate i obie panie utrzymywały ścisłe kontakty aż do śmierci Vivien w 1967 roku. Katharine była obecna przy Vivien kiedy ta odpoczywała po kuracji elektrowstrząsowej, mającej pomóc jej walczyć z chorobą psychiczną. Przyjacielem Leigh był także Spencer Tracy, który wręczył jej jej pierwszego Oscara, mówiąc, że to dla niego wielki honor. Wiele lat później powiedział też, że Vivien to najlepsza mu znana aktorka.

Katharine ponownie postanowiła wrócić do teatru. Phillip Barry napisał specjalnie z myślą o niej rolę Tracy Lord w „Filadelfijskiej opowieści”, zachwycony jej rolą w adaptacji swojego dzieła, „Wakacjach” z 1938 roku. Kate zebrała fantastyczne recenzje, a jej były kochanek, producent Howard Hughes, w prezencie dla niej zakupił prawa do sfilmowania sztuki. Katharine dogadała się z MGM i podpisała umowę, dzięki której mogła mieć wpływ na wybór reżysera i dwóch partnerujących jej w głównych rolach aktorów. Hepburn oczywiście wybrała starego przyjaciela, George’a Cukora, i koniecznie chciała, by MGM obsadziło wraz z nią Spencera Tracy i Clarka Gable’a. Niestety, nic z tego nie wyszło, i Katharine ponownie zagrała ze starym przyjacielem, Cary Grantem, oraz coraz popularniejszym Jamesem Stewartem. „Filadelfijska opowieść” (1940) stała się sensacją w kinach i przywróciła Katharine na piedestał gwiazdy filmowej. Rola Tracy przyniosła jej nominację do Oscara, a Stewartowi zapewniła statuetkę dla najlepszego aktora w roli głównej.

Katharine Hepburn

W 1942 roku na ekranach kin zagościła klasyczna dziś komedia „Kobieta roku”, znana też jako „Tess Harding”. W rolach głównych obsadzono Katharine i Spencera Tracy. Był to pierwszy z ich dziewięciu filmów. Kiedy przedstawił ich sobie producent i scenarzysta, Joseph L. Mankiewicz, Kate, która w butach na obcasie była kilka centymetrów wyższa, powiedziała: „Wydaje mi się, panie Tracy, że jestem dla pana za wysoka”. Mankiewicz miał odpowiedzieć: „Nie martw się, już od ustawi cię na odpowiedniej wysokości!”. Film George’a Stevensa zapewnił Katharine kolejną nominację do Oscara. Jednak spotkanie ze Spencerem Tracy okazało się początkiem nie tylko filmowej legendy dwójki wspaniale dobranych aktorów, ale też romansu, który trwał przez ćwierć wieku aż do śmierci Spencera. Choć Katharine nie była ulubienicą dziennikarzy, Hollywood, na co dzień strzegące cynicznej moralności, zachowało jej wieloletni, niezalegalizowany przecież związek z Tracy’m jako tajemnicę poliszynela. Wszyscy wiedzieli przecież, że Tracy ma żonę, poślubioną w Kościele katolickim Louise Treadwell, i dwójkę dzieci, w tym głuchoniemego syna Johna, dla którego życie poświęciła Louise. O rozwodzie nie było mowy, zgodnie z przekonaniami Spencera. Kate nie zależało na legalizacji tego związku. Nie potrzebowała do swojej miłości żadnych formalności. Spencer i Katharine żyli razem, mieszkali wspólnie jak małżeństwo, ale nikt nie otaczał ich złą prasą.

Choć Spencer był związany z Katharine, nie powstrzymało go to przed romansami z innymi pięknymi kobietami, jak m.in. z Gene Tierney na planie „Plymouth Adventure” (1952). Sama Kate bardzo zaprzyjaźniła się z Humphreyem Bogartem i Lauren Bacall, kiedy to pracowała w Afryce nad filmem Johna Hustona „Afrykańska królowa” (1951), gdzie grał Bogie i towarzyszyła mu jego żona. Ta rola przyniosła jej kolejną nominację do Oscara, tak jak Bogie’emu, jednak on zabrał statuetkę do domu, a Katharine przegrała z Vivien Leigh, swoją przyjaciółką, za „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951).

Po zagraniu w „U kresu dnia” (1962) Katharine przez pięć lat zawiesiła swoją karierę, by opiekować się coraz bardziej chorym Tracy’m. Ich ostatni wspólny film (i zarazem ostatni film w karierze Spencera), to „Zgadnij kto przyjdzie na obiad” (1967). Oboje otrzymali za role w tym filmie nominacje do Oscara, ale Spencer pośmiertnie. Katharine wygrała w swojej kategorii, ku zaskoczeniu większości obserwatorów, ponieważ wprost mówiono, że nagroda należała się bardziej każdej z pozostałych nominowanych. Nagrodę Akademii Filmowej dla Katharine Hepburn w 1968 roku uznano za chęć wyrażenia współczucia po śmierci Spencera Tracy, lecz także jako pośrednie wyróżnienie dla niego samego. Mówi się do dziś, że to kreacja Tracy’ego znacznie bardziej zasługiwała na nagrodę w tym roku, ale Akademia nie była jeszcze gotowa, by przyznać w tak obserwowanej aktorskiej kategorii Oscara pośmiertnie. Pierwszy i jedyny raz zrobiono to w 1977 roku, kiedy to wdowa po Peterze Finchu odbierała statuetkę przyznaną mężowi za rolę w „Sieci telewizyjnej” (1976). I wówczas nie obyło się bez kontrowersji, bo mówiono, że nagrodę w tej kategorii powinien otrzymać William Holden, także nominowany za rolę w „Sieci telewizyjnej”, ale nagroda dla Fincha miała być „zadośćuczynieniem” za poprzednie pominięcie go w 1973 roku.

Katharine Hepburn

Hepburn nigdy nie obejrzała „Zgadnij kto przyjdzie na obiad” (1967), bo byłoby to dla niej zbyt bolesne ze względu na Tracy’ego, który już na planie czuł się coraz gorzej. Aktorka nie wzięła też udziału w jego pogrzebie, z szacunku dla jego rodziny.

Katharine wystąpiła w „Lwie w zimie” (1968) i w 1969 roku odebrała trzecią statuetkę w tej samej kategorii, choć jedyny raz Akademia nagrodziła w tej kategorii aż dwie aktorki – Hepburn i Barbrę Streisand za „Zabawną dziewczynę” (1968) Williama Wylera. Na planie „Lwa w zimie” poznała Petera O’Toole’a, który powiedział, że Katharine była jego ulubioną filmową partnerką. Pozostali przyjaciółmi aż do śmierci aktorki.

Aktorka rzadziej, acz regularnie pojawiała się na ekranie filmowym i telewizyjnym, z powodzeniem grała też na Broadwayu, m.in. w biograficznej sztuce o Coco Channel, „Coco”, która zapewniła jej pierwszą nominację do Tony. „Love Among The Ruins”, telewizyjna produkcja w reżyserii Cukora i z zaprzyjaźnionym Laurence’em Olivierem u boku, przyniosła jej nagrodę Emmy. W 1981 roku Katharine zagrała w filmie „Nad złotym stawem” w reżyserii Marka Rydella, gdzie wystąpiła jako żona Henry’ego Fondy i matka Jane Fondy. Cała trójka została nominowana do Oscara, ale nagrody przyznano Katharine i Henry’emu. Był to czwarty Oscar w karierze Katharine, który uczynił ją absolutną rekordzistką. Ostatni raz na ekranie pojawiła się w 1994 roku.

Katharine Hepburn zmarła 29 czerwca 2003 roku w sędziwym wieku 96 lat. Odeszła w rodzinnym domu Hepburnów, Fenwick w Old Saybrook w stanie Connecticut. Została pochowana na cmentarzu Cedar Hill w Hartford, Connecticut. Na jej cześć na godzinę przyciemniono światła na Broadwayu.

Zaledwie 13 dni po śmierci aktorki ukazała się biografia Katharine, „Kate Remembered” autorstwa A. Scotta Berga. Jest tam ponoć napomknienie o rzekomym biseksualizmie Kate, na podstawie cytatu Irene Mayer Selznick. Późniejszymi czasy autorzy biografii aktorki często pisali o tej sferze jej życia, podając rzekome dowody na potwierdzenie swych tez.

W 2004 roku zgodnie z życzenie Katharine sprzedano na aukcjach mnóstwo prywatnych rzeczy, pamiątek z jej życia osobistego, popiersie Spencera Tracy jej autorstwa oraz olejne obrazy, także namalowane przez aktorkę. Uzbierano w ten sposób dużą sumę pieniędzy, która dostała się w spadku jej krewnym.

(Visited 31 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>