Ingrid Bergman | Kinetoskop - recenzje, artykuły filmowe
 Karolina Łachmacka

Ingrid Bergman

Ingrid Bergman
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Szwedzka aktorka o hollywoodzkiej karierze. Druga na liście aktorów z największą ilością aktorskich Oscarów na koncie (z trzema nagrodami Akademii plasuje się tuż za uhonorowaną czterokrotnie Katharine Hepburn). Poza Oscarami, Ingrid Bergman zgromadziła bodajże wszystkie najważniejsze aktorskie wyróżnienia, jak Złote Globy, BAFTA, Emmy, Tony. W Hollywood stała się bohaterką wielkiego skandalu obyczajowego, który wykreślił ją z listy hollywoodzkich osobistości na kilka lat, zmuszając ją do emigracji do Europy.

Ingrid Bergman urodziła się 29 sierpnia 1915 roku w stolicy Szwecji, jako córka Szweda i Niemki. Kiedy miała 3 lata, zmarła jej matka. 10 lat później z tego oświata odszedł też jej ojciec. Ingrid wysłano na wychowanie do jej ciotki, która niestety zmarła pół roku później. Wówczas opiekę nad Ingrid przejęła inna ciotka dziewczynki, która miała pięcioro swoich dzieci.

17-letnia Ingrid zdawała do Royal Dramatic Theatre, prestiżowej szkoły teatralnej w Sztokholmie, i została przyjęta. Po roku nauki w czasie przerwy letniej została zaangażowana do pracy w filmie. Perspektywa pracy przez kamerę pociągała ją bardziej niż teatr, dlatego po wakacjach zdecydowała o porzuceniu szkoły. Jej pierwsza rola po opuszczeniu szkoły to Lena w „Nocach Walpurgii” z 1935.

10 lipca 1937 roku Ingrid wyszła za dentystę, Pettera Lindströma (który później został neurochirurgiem). 20 września 1938 roku na świat przyszło jej pierwsze dziecko, córka Pia.

Ingrid z powodzeniem grała w szwedzkich filmach, wystąpiła też w jednym produkcji niemieckiej. Szwedzki film „Intermezzo” z 1936 roku wpadł w międzyczasie w ręce producenta Davida O. Selznicka, który uznał Ingrid za materiał na gwiazdę. Ściągnął ją do Hollywood, by tam zagrała w remake’u tego filmu w 1939 roku, grając tę samą rolę, tym razem u boku Leslie Howarda. Ingrid przeprowadziła się do Stanów wraz z mężem i córką. Petter od początku chciał kontrolować żonę. Był zimnym i dosyć oschłym człowiekiem i jego stosunki z Ingrid szybko stały się dość formalne. Aktorka wytrzymywała w tym małżeństwie ze względu na dobro małej Pii.

Ingrid Bergman

W 1940 roku Ingrid trafiła na plan produkcji MGM, „Doktor Jekyll i Pan Hyde” (1941), gdzie miała zagrać niewielką rolę narzeczonej głównego bohatera granego przez Spencera Tracy, Beatrix. Ingrid miała jednak dość „grzecznego” wizerunku i od razu dała do zrozumienia, że bardziej interesowałaby ją rola prostytutki, Ivy. Tę jednak zagrać miała amerykańska wschodząca gwiazda, Lana Turner. Ingrid przeszła serię zdjęć próbnych, które urzekły reżysera, Victora Fleminga, i Tracy’ego. Lana Turner natomiast chętnie widziała siebie w prostszej roli Beatrix, dlatego poparła pomysł zamiany ról. Fleming i Tracy, prywatnie dobrzy koledzy, którzy świetnie rozumieli się szczególnie podczas wspólnego nocnego picia, pokłócili się na planie o… Ingrid. Oboje zakochali się w niej i walczyli o jej względy. Ingrid była rozdarta między oboma panami i z jednym i drugim miała mieć romans.

W 1942 roku na ekrany wszedł najbardziej legendarny film Ingrid, nakręcony w Warner Bros. melodramat „Casablanca” w reżyserii Michaela Curtiza. Film ten dostał kilka Oscarów, w tym dla najlepszego filmu roku. Główną rolę męską zagrał Humphrey Bogart, którego nominowano do Oscara. Bogart był wówczas u kresu małżeństwa z nieobliczalną Mayo Methot, która miała pojawiać się na planie i robić karczemne awantury, podejrzewając każdą kobietę, a przede wszystkim Ingrid, o romans z jej mężem. Ingrid nic nie łączyło z Bogartem, ale Methot nie dawała temu wiary. Małżeństwo Bogarta i Methot rozpadło się niebawem – w 1945 roku Bogie poślubił młodszą o prawie ćwierć wieku Lauren Bacall, z którą stworzył jedno z najzgodniejszych i sławniejszych małżeństw w Hollywood.

Ingrid Bergman stała się gwiazdą niekonwencjonalną. Kiedy przybyła do Hollywood, Selznick polecił jej zmienić nazwisko na bardziej łatwe do wymówienia dla Amerykanów, wyprostować zęby i wydepilować brwi. Ingrid odmówiła i powiedziała, że publiczność, jeśli ma ją zaakceptować, to zrobi to za jej naturalność. Miała rację – ludzie ją pokochali.

Tuż po zakończeniu zdjęć na planie „Casablanci” Ingrid została wysłana przez Selznicka na plan ekranizacji „Komu bije dzwon?” na bazie powieści Ernesta Hemingwaya. Na potrzeby roli Marii aktorka ścięła włosy. W 1944 roku otrzymała pierwszą w karierze nominację do Oscara, ale przegrała z nagrodzoną za Pieśń o Bernadette” (1943) Jennifer Jones, prywatnie swoją przyjaciółką. Już rok później Jennifer z radością wręczyła statuetkę Ingrid za rolę w thrillerze George’a Cukora „Gasnący płomień” (1944). Zapytana o to, czy czuje się przegrana, nominowana w 1945 roku za Podwójne ubezpieczenie” (1944) Barbara Stanwyck odpowiedziała, że cieszy się z wygranej Ingrid Bergman, bo jest ona jej ulubioną aktorką i powinna dostać Oscara już wcześniej za inne swoje role. W 1945 roku Ingrid wystąpiła w „Dzwonach Najświętszej Marii Panny”, zdobywając trzecią z rzędu nominację do Oscara.

Ingrid Bergman

Marzeniem Ingrid było zagrania Joanny d’Arc na ekranie, dlatego, by namówić producentów do ekranizacji sztuki Maxwella Andersona, zagrała w „Joan of Lorraine” na Broadwayu, zdobywając nagrodę Tony. Rolę zgodnie z życzeniem powtórzyła na ekranie w filmie „Joanna d’Arc” w reżyserii Victora Fleminga, z którym romans odświeżyła na planie filmu. Niebawem Fleming zmarł, co złamało jej serce. Mimo słabych recenzji i bojkotu obrazu z Ingrid Bergman ze względu na skandal, jaki niebawem miał miejsce, aktorka otrzymała kolejną nominację do Oscara.

W międzyczasie Ingrid Bergman stała się ulubioną aktorką Alfreda Hitchcocka. W 1945 roku wystąpiła w „Urzeczonej” u boku Gregory Pecka, a rok później w „Osławionej” z Cary Grantem. W 1948 zagrała w mniej znanym obrazie mistrza, „Pod znakiem koziorożca”.

Ingrid Bergman nie czuła się szczęśliwa w małżeństwie, dlatego szukała pocieszenia w pracy, która przynosiła jej wiele satysfakcji. Miała pozycję gwiazdy, ale wciąż chciała rozwijać się jako aktorka. Pod koniec lat 40. obejrzała film mało znanego włoskiego twórcy, Roberto Rosselliniego, pt. „Rzym, miasto otwarte” (1945). Film stał się dziełem początkującym nowy nurt w historii kinematografii. Ingrid była pod wrażeniem – jakże ten film różnił się od tych, które produkowano w Hollywood! Napisała list do Rosselliniego, wyrażając swój podziw dla jego kunsztu i nadzieję, że mogłaby zagrać w jakimś jego filmie. Rossellini nie wiedział na początku, kim jest Ingrid Bergman, ale kiedy powiedziano mu, że to wielka hollywoodzka gwiazda z Oscarem na koncie, ten wrócił do jej listu i postanowił wykorzystać tę szansę. Spotkał się z Ingrid i jej mężem. Rossellini początkowo nie znał angielskiego, a Ingrid włoskiego, mimo to ich porozumienie doprowadziło do rozpoczęcia pracy nad filmem „Stromboli, ziemia Bogów” (1950), który powstał we Włoszech.

Na planie fascynacja Rossellinim-reżyser przerodziła się w zauroczenie, a potem miłość do Roberta-mężczyzny. Ingrid wdała się w romans z Rossellinim i ku swemu przerażeniu odkryła, że oczekuje jego dziecka. Sytuacja nie rysowała się najlepiej: Ingrid była żoną Pettera Lindströma, z którym miała dziecko i który oficjalnie uchodził za wzór idealnego ojca, a nosiła pod sercem owoc jej cudzołożnego związku z reżyserem jej najnowszego filmu. Proponowano jej najczęściej wybierane w takich chwilach przez aktorki rozwiązanie – aborcja. Ingrid przemyślała te, jak jej mówiono, „najrozsądniejsze” rozwiązanie, ale odrzuciła je. Nie chodziło o to, że była niezwykle wierzącą i nie pozwalała jej na to wiara. Ingrid czuła, że nie potrafiłaby pozbawić życia nikogo, szczególnie własnego dziecka, które było owocem jej miłości do człowieka, któremu i ona nie była obojętna. Ingrid przewidywała, co będzie miało miejsce, kiedy sprawa ujrzy światło dzienne. Nie pomyliła się.

Ingrid Bergman

Petter Lindström został przez prasę przedstawiony jako wzorowy mąż, którego zdradziła rozwiązła żona. Ingrid natomiast określono niesławnymi słowami senatora Edwina C. Johnsona, który powiedział, że „Ingrid Bergman jest przykładem najgorszego rodzaju kobiety, na którą wpływ miał szatan„. Cyniczni strażnicy moralności, dla których dziecko z innym mężczyzną było gorszym złem od higienicznego morderstwa w białych rękawiczkach, zmusili ją do opuszczenia Hollywood u szczytu popularności.

24 maja 1950 roku Ingrid wyszła za Rosselliniego, w tym samym roku wydała na świat syna, Roberto. 18 czerwca 1952 roku urodziła bliźnięta, córki Isabellę (znaną aktorkę i modelkę) oraz Isottę Ingrid, obecnie panią profesor specjalizującą się w dziedzinie włoskiej literatury. Ingrid „zdegradowała” się do pozycji aktorki grającej głównie u swojego męża, jednak przede wszystkim skupiła się na byciu dobrą matką i żoną. Pia, jej pierwsza córka, pozostała w USA z ojcem, który otrzymał prawo do opieki nad nią.

Mimo prób utrzymania związku, zwłaszcza ze strony Ingrid, temperament Roberta czynił ich wspólne życie nie do wytrzymania. Ingrid postanowiła wrócić do aktorstwa na szerszą skalę i jej sukcesy najpierw w teatrze, a potem w filmie, były gwoździem do trumny małżeństwa z Rossellinim.

Jej rola w europejskim filmie „Anastazja” o pojawieniu się rzekomej córki ostatniego cara Rosji, która miała cudem uratować się przed śmiercią w czasie rzezi dokonanej na rodzinie carskiej, okazała się rewelacyjna i doceniona nawet w Hollywood. Ingrid Bergman otrzymała Oscara, co można było odczytać jako swoiste „rozgrzeszenie” i pozwolenie na powrót do Stanów. Mimo to Ingrid nie wróciła do Stanów odebrać statuetkę – w jej imieniu zrobił to zaprzyjaźniony Cary Grant. Rok później wręczała Oscara dla najlepszego filmu roku 1957 roku. Kiedy pojawiła się na scenie, spotkała się z owacją na stojąco.

Ingrid przez resztę kariery grała w Stanach i Europie, czasami też w telewizji (otrzymała dwukrotnie nagrodę Emmy). Występowała też na scenie. W 1958 roku wyszła za mąż po raz ostatni, za Szweda Larsa Schmidta. Niestety, rozwiedli się w 1976 roku. W 1972 roku senator Charles H. Percy złożył wniosek, który miał na celu przeproszenie aktorki za słowa wypowiedziane w senacie przez Edwina C. Johnsona 22 lata wcześniej. W 1973 roku Ingrid przewodziła jury festiwalu filmowego w Cannes.

W 1974 roku Ingrid zagrała epizodyczną wręcz rolę Szwedki Grety Ohlsson w ekranizacji „Morderstwa w Orient Expressie” Agathy Christie w gwiazdorskiej obsadzie, którą oprócz Ingrid stanowili m.in. Lauren Bacall, Albert Finney, Sean Connery, Jacqueline Bisset czy John Gielgud. Jak na ironię okazało się, że akcent Ingrid, od lat żyjącej poza ojczyzną, był za mało „szwedzki”, więc musiała pobierać lekcje. Jej rola w tym świetnym filmie przyniosła jej trzeciego Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Odbierając statuetkę Ingrid przeprosiła inną nominowaną, Valentinę Cortese, która jej zdaniem powinna była otrzymać Oscara w tej kategorii za „Noc amerykańską” (1973) Francoisa Truffauta.

Ingrid Bergman bardzo podziwiała klasycznych angielskich aktorów, z którymi miała okazję zagrać także na scenie (w tym z Michaelem Redgrave, Johnem Gielgudem oraz Wendy Hiller). W 1978 roku Ingrid zagrała w filmie Ingmara Bergmana (zbieżność nazwisk jest przypadkowa) „Jesienna sonata”, otrzymując ostatnią nominację do Oscara. Ostatnią wielką rolą Ingrid była Golda Meir w filmie biograficznym „A Woman Called Golda”, za którą pośmiertnie przyznano jej Złoty Glob i Emmy.

Ingrid Bergman walczyła z rakiem piersi, ale przegrała. Zmarła w Londynie, w dniu swoich 67. urodzin. Została skremowana, a większość jej prochów rozsypano w morzu, resztę zaś pochowano w Sztokholmie, obok jej rodziców. Na jej pogrzebie zagrano na skrzypcach „As Time Goes By”, legendarną piosenkę z jej najsłynniejszego filmu, „Casablanki”.

(Visited 46 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>