Karolina Łachmacka

Humphrey Bogart

Humphrey Bogart
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Amerykański aktor filmowy i teatralny. Zdobywca Oskara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w „Afrykańskiej królowej” Johna Hustona u boku Katharine Hepburn. Najbardziej znany szerokiej publiczności z roli cynicznego, acz szlachetnego Ricka w „Casablance” Michaela Curtiza z 1942, klasycznym melodramacie uchodzącym często za najlepszy film gatunku w historii kina.

Humphrey DeForest Bogart urodził się w Boże Narodzenie 1899 roku w Nowym Jorku jako syn chirurga i ilustratorki magazynów modowych. Posyłano go do najlepszych szkół z zamiarem przygotowania go do studiów medycznych na Uniwersytecie w Yale. Jednak od początku ciągnęło go do świata sztuki. W latach 1920-1922 był menadżerem zespołu scenicznego Williama A. Brady, przyjaciela rodziny, a także ojca laureatki Oskara, aktorki Alice Brady („W starym Chicago”, 1937). Pilnie pracował też w studio filmowym Brady’ego w Nowym Jorku.

Od tej pory Humphrey Bogart rozpoczął swoją przygodę z aktorstwem. Ale wiele przeszkód pojawiało się na jego drodze. Nieznaczące role, brak zainteresowania wytwórni – postanowił więc postawić na teatr. Bogie, jak go nazywali przyjaciele, dostał prawdziwą szansę od losu w 1936 roku. To wtedy wytwórnia Warner Bros. miała kręcić obraz na podstawie sztuki Roberta E. Sherwooda „Skamieniały las”. Główną rolę kobiecą grała Bette Davis, a męską – Brytyjczyk Leslie Howard. Ten sam aktor występował z Bogartem w wersji scenicznej. Rolę Bogie’ego miał w filmie przejąć etatowy filmowy bandzior Warner Bros., czyli sam Edward G. Robinson. Ale gwiazda produkcji, Leslie Howard, postawiła istotny warunek, od którego uzależniała swój udział w niej – albo Bogart powtórzy swą sceniczną rolę przed kamerą, albo na planie zabraknie jego, Howarda. Skonsternowani producenci zgodzili się, a Bogart stworzył niezapomnianą, choć często pomijaną przez szeroką publiczność rolę. „Skamieniały las” to film dobry, ale też przełomowy, bo to w tym obrazie obserwujemy prototyp wielkiej wizerunkowo postaci, jakie później grywał Humphrey. Warto dodać, że z wdzięczności dla Leslie’ego, narodzoną ponad 15 lat potem córkę Bogart i jego żona Lauren Bacall nazwali jego imieniem.

Świetna rola w „Skamieniałym lesie” nie zaowocowała od razu awansem do wartościowych ról. W 1936 podpisał kontrakt z Warnerami i do 1940 zagrał w 28 filmach. Był tam gangsterem, grał w westernach i horrorze, albo występował w drugoplanowych rólkach z kilkoma linijkami z mało rozsądnym dialogiem. Jedna z takich nic nie znaczących ról Humphreya to drugoplanowa kreacja podległego Bette Davis stajennego, który próbuje nawiązać z nią romans w „Mrocznym zwycięstwie” (1939). Bogie był tam mało przekonujący, choć któż wypadłby lepiej w przypadku takiej jakości wyznaczonej mu roli?

Przełom w karierze zastał Humphreya Bogarta tuż po czterdziestce, być może coraz mniej  napełnionego nadzieją, że ktoś w końcu da mu szansę. Wielce prawdopodobne, że w ten sposób nauczył się szacunku dla swego zawodu, co zresztą podkreślał. W 1940 roku Bogie zagrał w filmie „They Drive By Night”. Główną rolę grał tam George Raft, bohater Bogarta miał tam niewielkie znaczenie. Wśród gwiazd były też Ida Lupino i zaprzyjaźniona z Bogie’em Ann Sheridan. Raft miał też zagrać w dwóch, jak się okazało, ważniejszych filmach w historii kina z roku 1941. „High Sierra” to dramat o przestępcy, który bezskutecznie próbuje uciec przeznaczeniu. Rolę główną odrzucił właśnie Raft i „zapasowo” obsadzono w niej Humphreya Bogarta. Do roli Roya Earle’a Bogartowi dorobiono siwiejące skronie, ale i tak nie to przykuwało uwagę. Dobry scenariusz i reżyseria, no i wreszcie znów wydobyto z aktora jego talent i charyzmę. Jeszcze tego samego roku nadarzyła się jeszcze większa okazja do pokazania możliwości Humphreya Bogarta. Sokół maltański (1941) to jedna z wielu ekranizacji powieści Dashiela Hammetta, jak też ta najbardziej rozsławiona. A wiele w tej kwestii zawdzięczamy nie komu innemu, jak Raftowi, bowiem historia się powtórzyła i aktor odrzucił rolę Sama Spade’a. Na jego miejsce znów zatrudniono Bogarta. Efekt jest dzisiaj legendą. „Sokół maltański” zapoczątkował wielką współpracę aktora z Johnem Hustonem, z którym stworzył wiele filmów, dziś śmiało zaliczanych do ścisłej klasyki kina światowego.

Ale dni chwały miały dopiero nadejść. Humphrey Bogart otrzymał bowiem pierwszą rolę romantycznego bohatera. Rick Blaine w „Casablance” (1942) Michaela Curtiza to jednak ktoś więcej, niż zakochany mężczyzna. To cyniczny, inteligentny gracz, rozgrywający znakomicie także na polu swoich uczuć do Ilsy Lund (Ingrid Bergman), które muszą pozostać stłumione dla zasad Ricka. Ten niezapomniany melodramat to nie żadna ckliwa historyjka, a pełnowymiarowy dramat z elementami komedii, genialnych dialogów i wybitnego aktorstwa Bogarta, Bergman, ale też drugoplanowych aktorów, jak Paul Henreid, Claude Rains, czy Sidney Greenstreet. To także pierwszy film, który przyniósł Bogartowi nominację do Oskara. Choć wygrał Paul Lukas, czy ktoś pamięta tę rolę bardziej, niż Ricka Blaine’a w wykonaniu Humphreya Bogarta?

Sukces „Casablanki” klarownie przełożył się na zarobki Bogarta – wówczas już prawdziwej gwiazdy. W życiu prywatnym aktora nie było jednak tak różowo. Wbrew „normom” panującym w Hollywood, Bogart nigdy nie romansował na boku z koleżankami z planu. Nie był typem kobieciarza, faceta, który chce rozpalać kobiece serca, by po skorzystaniu z okazji oddalić się już niezainteresowany. Był czterokrotnie żonaty. Dwa pierwsze małżeństwa były krótkie. Trzeci raz ożenił się z aktorką Mayo Methot, bardziej niż z dokonań artystycznych znaną jako histeryczną, nadużywającą alkoholu, nieszczęśliwą kobietę. Mayo była wiecznie zazdrosna o męża, choć ten naprawdę jej nie zdradzał. Co więcej, dochodziło do sytuacji bardziej niż ryzykownych – podczas kolacji w miejscu publicznym Mayo wymachiwała bronią i cudem nie doszło do strzelaniny. Bogart znosił to, choć przyszedł moment, kiedy w jego życiu nastąpił przełom. Ten przełom to szczera miłość i braterstwo dusz, a ściślej – piękne uczucie do Lauren Bacall.

Prawdziwe nazwisko Lauren Bacall to Betty Joan Perske. Urodziła się i wychowała w Nowym Jorku, w wieku 16 lat zaczęła pracować jako modelka, a już jako 19-latka trafiła do świata filmu jako podopieczna Slim Hawks, żony reżysera Howarda Hawksa – kobiety stylowej i pięknej, na której wzorowano główną rolę żeńską w luźnej adaptacji opowiadania Hemingwaya Mieć i nie mieć” (1944), w reżyserii Hawksa właśnie. Nazywana przez najbliższe jej osoby swoim prawdziwym imieniem, Lauren przeszła pomyślnie testy zdjęciowe. Obejrzał je sam Bogart i można rzec, że jeśli się nie zakochał, to na pewno głęboko zauroczył. Miał ją serdecznie przywitać i zapowiedzieć, że „fajnie będzie nam się razem pracowało”. Na planie Bacall była zestresowana, ale Bogart dopingował ją i wspierał, dawał wskazówki i za porozumieniem z Hawksem, pozwalał „kraść” sceny. W efekcie powstał pierwszy z kilku filmów Bogart-Bacall. Jeszcze zanim doszło do jego rozwodu z Methot, on i Lauren byli subtelnymi kochankami, wymieniającymi się listami miłosnymi. Chcieli jak najszybciej się pobrać i być razem. Wiedzieli, że łączy ich coś niepowtarzalnego. Z czasem okazało się, że Hawks także czuje coś do młodej, pięknej aktorki i próbował wmówić jej, że dla Bogie’ego nic nie znaczy. Doszło do konfrontacji obu panów, jednak interweniował sam Jack Warner. „Bogart zakochał się w roli, którą odgrywała, więc musiała ją grać przez resztę życia”, rzucił kiedyś z przekąsem Howard Hawks.

(Visited 21 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>