Karolina Łachmacka

Claudette Colbert

Claudette Colbert
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Jedna z największych hollywoodzkich gwiazd lat 30. i 40. Wyborna w komedii, wzruszająca w dramacie. Laureatka Oscara i Złotego Globu. Urodziła się we francuskim Saint-Mandé, ale wychowano ją w Nowym Jorku. Jej rodzina emigrowała do Stanów w 1996 roku z powodów finansowych. W późniejszym czasie Claudette została obywatelką USA.

Uczęszczała do Washington Irving High School, gdzie poznała nauczycielkę wymowy, Alice Rossetter, która pomogła jej zwalczyć wadę wymowy. Rossetter namówiła Claudette, by ta wzięła udział w przesłuchaniach do sztuki jej autorstwa. Tym sposobem aktorka debiutowała na scenie w wieku zaledwie 15 lat.

Uczyła się w Art Students League of New York i trudniła się różnymi profesjami. Przez pewien czas była stenografką, sprzedawczynią w sklepie z ubraniami, a nawet guwernantką. Myślała o karierze projektantki mody, ale spotkała na swej drodze Anne Morrison, która zaproponowała jej malutką rólkę w swojej sztuce. Claudette miała w niej do wypowiedzenia kwestię składającą się z trzech linijek. W 1923 roku udało jej się dostać rolę na Broadwayu w „The Wild Westcotts”. W 1925 zdecydowała, że zostanie aktorką. Dwa lata później przyjęła pseudonim Claudette Colbert. Imienia Claudette używała już w szkole, natomiast Colbert było nazwiskiem panieńskim jej babci od strony matki.

Od 1925 do 1929 roku Claudette grała na Broadwayu, będąc związaną pięcioletnim kontraktem z Alem Woodsem. Początkowo próbowano obsadzać ją w rolach służących, przeciwko czemu zawzięcie walczyła. W 1927 zyskała świetne recenzje rolą w „The Barker”, którą powtórzyła na scenach londyńskiego West Endu. Zauważył ją producent teatralny Leland Hayward i polecił Frankowi Caprze, który właśnie tworzył film „For the Love of Mike” (1927). Jest to debiut filmowy Colbert i jej jedyny film niemy w karierze, dlatego tym bardziej szkoda, że film ten jest uznany za zaginiony, co oznacza, że nie wiadomo o jakichkolwiek dostępnych jego kopiach. Film ten okazał się klapą finansową, co zniechęciło Claudette. Aktorka nie  pojawiła się na ekranie przez kolejne dwa lata. Potem, w 1929 roku, zgodziła się podpisać kontrakt z Paramount Pictures. Jej pierwsze filmy kręcono w Nowym Jorku, co umożliwiło jej kontynuowanie kariery teatralnej. Jej pierwszy film dźwiękowy to „The Hole In The Wall” (1929) z Edwardem G. Robinsonem. Kolejny to „The Lady Lies” (1929). Jednocześnie grała w „See Naples and Die”, co okazało się jej pożegnalnym przedstawieniem teatralnym, ale „jedynie” na 20 lat.

W 1930 roku Claudette zagrała we francuskojęzycznym filmie „L’Énigmatique Monsieur Parkes”, szeroko promowanym w USA. W filmie „The Big Pond” obsadzono ją m.in. ze względu na znajomość francuskiego. Na planie spotkała innego francuskiego aktora, Maurice’a Chevaliera, który był nią zachwycony. Claudette wystąpiła w 1930 roku u boku swojego męża, Normana Fostera, w „Young Man of Manhattan”, ale krytycy uznali jego rolę za beznadziejną. W „Manslaughter” partnerowała Fredricowi Marchowi. Łącznie zagrali razem w czterech filmach, w tym w „Honor Among Lovers” (1931). W „Uśmiechniętym poruczniku” (1931) partnerowała Chevalierowi i Miriam Hopkins. W tym filmie zaśpiewała, a sam obraz nominowano do Oscara jako najlepszy film roku.

Cecile B. DeMille obsadził ją w roli cesarzowej Poppei w „Pod znakiem Krzyża” (1932) u boku Marcha. W jednej ze scen Claudette kąpie się nago w mleku. Film miał premierę tuż przed wprowadzeniem cenzury Hayesa. Ponoć m.in. ta scena przyczyniła się do decyzji o kontroli ilości seksu na ekranie. Ponownie z Marchem grała w „Królewskim kochanku”, a z Ricardo Cortezem w „Łabędzim śpiewaku” (1933). W 1933 roku Claudette wynegocjowała zmiany w swoim kontrakcie, które zapewniły jej możliwość grania w filmach innych wytwórni. Ponownie zagrała u DeMille’a, w „W niewoli dżungli” (1934). Film był umiarkowanym sukcesem, ale pamiętną rolę Colbert powierzył DeMille w tym samym roku. Claudette zagrała legendarną egipską królową w „Kleopatrze”. Jej kariera rozkwitła. Claudette ustanowiła rekord, będąc jedyną aktorką, z której udziałem aż trzy filmy były nominowane do Oscara jako najlepsze filmy w tym samym roku (był to rok 1934, za filmy „Imitacja życia”, „Kleopatra” oraz „Ich noce”).

Komedia „Ich noce” powstała w wytwórni Columbia, która należała do najbiedniejszych. Zarówno Claudette, jak i grający główną rolę męską Clark Gable, zostali w pewien sposób zmuszeni do udziału w filmie Franka Capry. Claudette zgodziła się w nim zagrać tylko dlatego, że zgodzono się zapłacić jej 50 tysięcy dolarów gaży i obiecano, że kręcenie nie zajmie dłużej niż 4 tygodnie. Mimo to uważała scenariusz za kiepski i chciała całość zakończyć jak najprędzej. Gable spotkał się z Caprą będąc nieco podchmielonym i powiedział mu, że ma ten film „w czterech literach”. Niespodziewanie skromny budżetowo projekt przerodził się w arcydzieło gatunku screwball comedy. „Ich noce” otrzymało jako pierwszy w film w dziejach Akademii 5 najważniejszych Oscarów: najlepszy film, najlepszy reżyser, najlepszy scenariusz, najlepszy aktor (Gable) i… najlepsza aktorka, dla Claudette Colbert. Wyczyn ten udał się drugi raz dopiero w 1991 roku, gdy „Milczenie owiec” stało się sensacją. Potem żaden już film nie zdobył aż pięciu Oscarów w tych kategoriach.

Rola Kleopatry uczyniła z Claudette symbol seksu. W pewnych scenach aktorka ukazywała kawałek ciała, przystrojona we wzorowane na starożytne kostiumy. Nie chcąc być kojarzona tylko z dobrym wyglądem, w późniejszym czasie odmawiała przyjmowania podobnych ról. W 1936 roku nominowano ją do Oscara ponownie, tym razem za rolę w dramacie „Prywatne światy” (1935) Gregory La Cavy. Tym razem przegrała z Bette Davis, nagrodzoną za „Kusicielkę” (1935).

W 1936 roku podpisała nowy, bardziej ekskluzywny kontrakt z Paramountem. W ciągu dwóch lat miała zagrać w siedmiu filmach, a umowa ta czyniła ją najlepiej opłacaną hollywoodzką aktorką. Dwa lata później wynegocjowała kolejną poprawkę, czyniącą ją najlepiej zarabiającą gwiazdą w całym świecie filmowym.

W ciągu kilku lat partnerowała jej cała plejada najlepszych i najsławniejszych aktorów, jak Gary Cooper, Fred MacMurray, Melvyn Douglas, Ronald Colman, Charles Boyer, Don Amache czy James Stewart. Starannie dobierała role i dbała o swój wizerunek, co w latach „kontraktowych” nie było łatwe. Colbert zgłębiła tajniki sztuki operatorskiej specjalnie po to, by wiedzieć, jak doprowadzić szczegóły techniczne, jak ustawienie światła, do perfekcji. Pozwalała, by filmowano ją tylko z jej lewego profilu, uważając swoją twarz za dość dziwnie ukształtowaną. Kiedy na planie „Towarzysza” (1937) Anatole’a Litvaka reżyser zwolnił jej ulubionego operatora, który według niej umiał ją wyeksponować z lepszej strony, odmówiła dalszej pracy na planie. Powiedziała, że może zrezygnować ze swojej gaży, ale sfilmowana ma być w odpowiedni według niej sposób. Po raz pierwszy w filmie kolorowym zagrała w „Bębnach nad Mohawkiem” (1939), ale uznała, że w technicolorze nie wyglądała korzystnie i unikała filmów w kolorze.

Regularnie pracowała w radiu. Od 1935 do 1954 roku brała udział w nagraniach „Lux Radio Theater” w CBS.

W 1940 roku Claudette odrzuciła propozycję kontraktu z Paramountem, który zapewniał jej 200 tysięcy dolarów miesięcznie. Jako niezależna aktorka, niezwiązana z jedną wytwórnią, mogła zarabiać nawet 150 tysięcy za jeden film. Jako swojego agenta zatrudniła własnego brata.

W „Gorączce nafty” (1940) grała ze śmietanką MGM, Clarkiem Gable, Spencerem Tracy i Hedy Lamarr. W „Ukaż się, moja ukochana” (1940) wystąpiła z Rayem Millandem. „Opowieść o Palm Beach” (1942) z Joelem McCrea okazała się wielkim sukcesem kasowym. Claudette była bardzo wrażliwa na punkcie swego wieku, choć przyjmowała bardziej dojrzałe role, typowe dla aktorek charakterystycznych. W „Bohaterkach Pacyfiku (1943) zagrała z Paulette Goddard i Veronicą Lake. Bardzo zdenerwowała ją wypowiedź Goddard, która, spytana, z którą z koleżanek lepiej dogadywała się na planie, wskazała Lake uzasadniając, że Veronica jest jej bliższa, bo jest ona młodsza i „bardziej w jej wieku”. Tak naprawdę, Paulette znajdowała się raczej „po środku”, bo od Claudette była o 8 lat młodsza, a od Veronici o 8 lat starsza.

David O. Selznick zaproponował Claudette rolę główną w „Od kiedy cię nie ma (1944) według własnego scenariusza w reżyserii Johna Cromwella. Mimo obaw przed kreacją matki dwóch niemal dorosłych córek, Colbert przyjęła ofertę i nie żałowała, bo otrzymała w 1945 nominację do Oscara dla najlepszej aktorki (przegrała z genialną Ingrid Bergman w „Gasnącym płomieniu Cukora).

W 1946 roku RKO obsadziło ją z Johnem Waynem w „Without Reservations”, filmie, który fabułą naśladował „Ich noce”, ale marna podróbka nie dorównywała arcydziełu Capry. Rola w „Jajko i ja” (1947) z Fredem MacMurrayem okazała się jej ostatnim sukcesem wśród krytyki i publiczności, choć krytyce spodobała się nominowana do Oscara za drugoplanową rolę Marjorie Main. Niebawem koło nosa przeszły jej dwie role, które przyniosły sukces obu aktorkom, które ją w nich zastąpiły.

Stan unii” był komedią Franka Capry, w której początkowo miała zagrać z Gary Cooperem, jednak zastąpił go Spencer Tracy. Na kilka dni przed rozpoczęciem zdjęć Claudette zgłosiła się do Capry twierdząc, że zgodnie z zaleceniami lekarza nie może pracować po godzinie siedemnastej. Capra nie wyraził zgody na spełnienie jej żądania, by odpowiednio ustalić plan kręcenia filmu i rolę z polecenia Tracy’ego dostała Katharine Hepburn.

W 1949 roku Joseph L. Mankiewicz napisał scenariusz „Wszystkiego o Ewie” z myślą o Colbert w roli Margo Channing. Widział w niej aktorkę, która potrafiłaby zyskać sympatię, a przede wszystkim zrozumienie publiczności dla podupadającej starzejącej się aktorki. Niespodziewanie podczas kręcenia filmu „Długi powrót do domu (1950) nabawiła się kontuzji kręgosłupa. Rolę Margo zagrała Bette Davis, zdobywając za nią najwięcej nagród w swojej karierze. Po latach Mankiewicz powiedział, że wyobrażał sobie, jak wspaniale i w inny sposób Margo zagrałaby Claudette. Sama aktorka stwierdziła, że to największa strata w jej karierze i zagrałaby ją nawet na wózku inwalidzkim. Kolejne filmy Claudette nie cieszyły się ani sympatią publiczności, ani przychylnością krytków.

Claudette w latach 50. rozpoczęła owocną współpracę z telewizją. Grała w filmach telewizyjnych oraz przedstawieniach teatru telewizji. W 1958 roku wróciła na Broadway rolą w „The Marriage-Go-Round”, zdobywając nominację do Tony.

Jej ostatni film kinowy to „Parrish” z 1961 roku, gdzie zagrała rolę drugoplanową. Jego niepowodzenie spowodowało, że Claudette nigdy już nie zagrała na dużym ekranie. W 1987 roku 83-letnia aktorka pojawiła się w drugoplanowej roli w miniserialu „Dwie panie Grenville” i zdobyła Złoty Glob oraz nominację do Emmy. To było jej pożegnanie z ekranem, potem występowała już jedynie w teatrze.

W 1928 roku Claudette poślubiła aktora i reżysera Normana Fostera, którego poznała pracując w teatrze nad „The Barker”. Rozwiedli się w 1935 roku, a Foster poślubił Sally Blane, starszą i mniej znaną siostrę Loretty Young. W grudniu tego samego roku Claudette wyszła za lekarza, doktora Joela Pressmana, z którym była aż do jego śmierci w 1968 roku na raka wątroby. Jej starszy brat, Charles, w latach 30. i 40. pomagał jej negocjować najlepsze z jej kontraktów. Aktorka była konserwatystką i popierała partię republikańską.

Kiedy pracowała mniej intensywnie, Claudette poznała uroki Barbados i dzieliła swój czas między posiadłość Belle-rive na Barbados a mieszkaniem na Manhattanie. W ostatnich latach życia, po serii wylewów w 1993 roku, pozostała w Belle-rive i tam zmarła 30 lipca 1996 roku. Nie miała dzieci, a swój majątek pozostawiła Helen O’Hagan, z którą zaprzyjaźniła się na planie swego ostatniego filmu. To O’Hagan zadbała o nią po tym, jak zaniemogła po wylewach.

(Visited 30 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>