Klaudia Wesołek

Ciemny kryształ / The Dark Crystal (Jim Henson, Frank Oz, Gary Kurtz,1982)

Ciemny kryształ / The Dark Crystal (Jim Henson, Frank Oz, Gary Kurtz,1982)
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Ciemny kryształ, nakręcony przez Jima Hensona w 1982 roku, jest przykładem jednego z filmów dziecięcych pokolenia dorastającego w latach 80. Fabuła sprawia wrażenie bezpośrednio przeniesionej z klasycznej baśni. Jednak w pozornie baśniowym świecie animacji Hensona, możemy spostrzec odniesienia do tradycji wielu kultur.

Akcja filmu rozgrywa się gdzieś na odległej planecie. Czas zostaje podzielony cyklicznie na tysiąclecia. Pojęcie cyklu tysiąca lat jest również hinduskim motywem. Kali Yuga według hinduskich wierzeń miał być wiekiem chaosu i walki. Retrospekcja przedstawia sytuację, gdzie tytułowy kryształ zostaje prawie całkowicie zniszczony przez lud Urskeksa, a świat ogarnia era chaosu. Tysiąc lat później zbliża się astrologiczna komunikacja słońc. To jedyny moment, który stwarza możliwość uzdrowienia kryształu, a tym samym ocalenia świata przed zagładą. Bohaterem jest Jen, który ocalał w masakrze dokonanej przez Skeksów.

Młodzieńcem opiekuje się stary Mistyk, który chwilę przed śmiercią wyjawi mu przepowiednię dotyczącą jego losów. Ostatni z rodu Gelflingów wyrusza w poszukiwaniu odłamka, mogącego uratować planetę. Jen kreowany jest tutaj jako prorok wybrany przez Boga. Musi dokonać przełomu, uratować tak wiele istnień. Bohater staję się zatem wybawicielem i zbawcą. Henson w unikatowy sposób ukazuje odwieczny konflikt dobra ze złem. Ta walka odnosi się tak naprawdę do kondycji ludzkości.

Baśnie odnoszą się przecież w sposób symboliczny do ludzkiej historii. Skeksowie prezentują się jako istoty żądne okrucieństwa i kontroli. Z kolei Mistycy mają reprezentować łagodność i pragnienie odwiecznego dobra. Reżyser poprzez walczących ze sobą Skeksów i Mistyków ukazuje postawę agresywną i pasywną. Świadczy to o dwoistości natury człowieka. Bóg jawi się w filmie jako wszechwiedzący absolut. Przenika on wszystkie istoty żyjące na planecie oraz pomaga bohaterowi podczas w trudnej i niebezpiecznej podróży.

Staje się oczywiste, że reżyser czerpał inspirację z filozofii i mitologii różnych kultur przy pracy nad Ciemnym kryształem. Dualizm, panteizm czy pogańskie koncepcje czasu cyklicznego prowadzą bohatera do niezwykłego świata ludzkiej podświadomości. Fundamentalne wartości takie jak miłość, przyjaźń czy poświęcenie jawią się pod postacią metafor i motywów kulturowych dostępnych jedynie baśni.

dark crystalThe Dark Crystal,1982) The Dark Crystal,1982) s

(Visited 52 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>