Mariusz Czernic

Top 10 sceny walki

Top 10 sceny walki
Decrease Font Size Increase Font Size Rozmiar tekstu Drukuj

Filmy, w których największą atrakcją są sekwencje walk często są lekceważone przez prawdziwych kinomanów, bo to filmy przewidywalne i nic nie wnoszące do historii kina. Ale nie należy lekceważyć filmów walki, bo to produkcje wbrew pozorom wiele mówiące o człowieku i o tym, do czego ludzkie ciało jest zdolne, jeśli zostanie dobrze wyćwiczone. Sceny walk w poniższym zestawieniu są różnorodne, dominują jednak azjatyckie techniki walki, gdyż są najbardziej spektakularne.

Choreograf, odpowiedzialny za takie sceny powinien zadbać nie tylko o walory widowiskowe, ale również o zaprezentowanie odpowiedniego stylu, pasującego do postaci, ważna jest także precyzja zadawanych ciosów i odpowiednie reakcje na ciosy, po których widz może się zorientować, kto jest silniejszy, a kto nadrabia sprytem, unikając ciosów, szukając okazji do kontrataku. Do filmów, w których istotnym elementem są sceny walk, ważny jest dobór odpowiednich aktorów. Powinni to być aktorzy zajmujący się sztukami walki lub tacy, którzy ostro trenują po kilka godzin dziennie. Trudno sobie wyobrazić Di Caprio czy Pitta, próbującego za pomocą kung fu pokonać przeciwników i choć są to aktorzy znający się na swojej robocie, to w rolach mistrzów sztuk walki nie byliby przekonujący. Zanim jednak przystąpię do zaprezentowania 10-ciu najlepszych moim zdaniem scen walk z filmów to muszę ostrzec czytelników przed spoilerami, które pojawiają się zarówno w umieszczonych tu filmikach jak i w opisach.

10. Pojedynek w Koloseum: 
Bruce Lee vs Chuck Norris w filmie Droga smoka (1972)
choreografia i reżyseria: Bruce Lee

way of the dragon
Kiedy Bruce Lee przygotowywał się do reżyserskiego debiutu Droga smoka zaprosił na plan filmowy mistrza świata w karate Chucka Norrisa po to, aby go pobić na oczach widzów. Zrealizowana w rzymskim Koloseum sekwencja zapada w pamięć najbardziej ze wszystkich scen walki z udziałem Bruce’a Lee, a pomysłowa realizacja pokazuje prawdziwy kunszt i technikę obu mistrzów. Zwracają uwagę takie drobiazgi, jak kopnięcia w stronę kamery oraz kot jako świadek całego zajścia. W dzisiejszych czasach ta scena może się wydawać zbyt archaiczna i niezbyt widowiskowa, ale Bruce’a Lee w tym zestawieniu po prostu nie mogło zabraknąć, Chucka Norrisa również, bo to jedna z niewielu okazji, by zobaczyć Norrisa przegranego i pobitego. Ale podobnie jak Rocky, Norris przegrał w wielkim stylu, dzięki czemu otworzyły mu się drzwi do wielkiej kariery.

9. Pies uwolniony ze smyczy: 
Jet Li vs The Gang w filmie Człowiek pies (2005)
choreografia: Yuen Woo Ping
reżyseria: Louis Leterrier

unleashed
Wściekły i niebezpieczny pies bezlitośnie atakuje grupę silnych mężczyzn, nie dając im żadnych szans. I jak sugeruje tytuł tym psem jest człowiek, a konkretnie mistrz walk wschodnich Jet Li. Wściekła, szalona walka, w której łatwo się domyślić kto wygra, bo Jet Li nie ma tu godnych przeciwników. Jednak ta scena zapada w pamięć i w wielkim stylu wprowadza tytułowego bohatera oraz mającego nad nim kontrolę gangstera, którego zagrał Bob Hoskins. Ten moment jest poniekąd wizytówką tego filmu i może być z powodzeniem wykorzystany jako np. zapowiedź filmu w telewizji. Producentem i autorem scenariusza jest Luc Besson, który już wcześniej pokazał, że jest pod wrażeniem umiejętności mistrza wu shu, realizując film Pocałunek smoka (2001) według pomysłu Jeta Li i z nim w głównej roli.

8. Rosyjski zabójca:
Michael Jai White vs Scott Adkins w filmie Champion 2 (2006) 
choreografia: J.J. ‚Loco’ Perry
reżyseria: Isaac Florentine

Champion 2
Boks w najlepszym wydaniu. Dwóch pięściarzy, George Chambers i Jurij Bojka, toczy na ringu męczącą walkę, wzbogaconą o efektowne kopnięcia i ciosy w stylu wschodnich sztuk walki. Pojedynek rozgrywa się w więzieniu rządzonym przez mafię, która zarabia duże pieniądze na tych ringowych pojedynkach. Chociaż są tu jakieś ustalone reguły to tak naprawdę nie ma tu żadnych zasad, zawodnik może zginąć lub doznać poważnej kontuzji. Możliwe jest nawet narkotyzowanie jednego z zawodników po to, aby uzyskać odpowiedni wynik. Scott Adkins i Michael Jai White osiągnęli mistrzostwo w sztukach walki i dlatego obserwowanie ich w akcji to prawdziwa przyjemność dla wielbicieli tego typu kina.

7. Walka w fabryce: 
Yuen Biao vs Bandits oraz Jackie Chan vs Benny Urquidez w filmie Wieczne smoki (1988)
choreografia: Sammo Hung’s Stuntmen Team, Jackie Chan’s Stuntmen Team
reżyseria: Sammo Hung, Corey Yuen

Dragons Forever
Zabawna, lecz nie pozbawiona brutalności, sekwencja akcji w fabryce, w której pod przykrywką legalnej organizacji produkuje się narkotyki. W centrum uwagi są Yuen Biao i Jackie Chan próbujący pokonać przestępców, zajmujących się nielegalnym procederem, który zatruwa środowisko. Ale przez moment obserwujemy w akcji także Sammo Hunga oraz przede wszystkim Pauline Yeung, która wyciąga nunchaku i udaje Bruce’a Lee. Natomiast Yuen Biao toczy zawziętą i efektowną walkę z przestępcami, by paść od jednego kopnięcia Benny’ego Urquideza – to był świetny pomysł na pokazanie siły tego kickboxera. Ten fragment pokazuje, że czasem spryt i niezwykła zręczność nie wystarczą w walce z naprawdę twardym zawodnikiem. W pamięci pozostają również Yuen Wah w roli gangstera w okularach i z cygarem oraz Jackie Chan brutalnie pchnięty na kartony. Energiczne, zrealizowane z inwencją finałowe starcie, doskonale podsumowujące ten film.

6. Chaos kontrolowany: 
Yuen Biao vs Dick Wei oraz Sammo Hung vs Cynthia Rothrock w filmie Zwariowany pociąg (1986)
choreografia: Sammo Hung’s Stuntmen Team
reżyseria: Sammo Hung

Millionaire's Express
Kapitalne są sceny akcji w tym filmie, a finał to już szalona jazda bez trzymanki. Wspaniałe pojedynki toczą tu zarówno mistrzowie, mający spory dorobek filmowy (Dick Wei vs Yuen Biao, Jang Lee Hwang z kilkoma przeciwnikami), jak i ci, którzy dopiero rozpoczynali karierę w filmie (Cynthia Rothrock walcząca z reżyserem filmu, Yukari Ôshima w roli samurajki). Atrakcją może być zaskakujący pojedynek pomiędzy karateką Richardem Nortonem i samurajem bez miecza, Yasuaki Kuratą oraz zabawne starcie Johnny’ego Wanga Lung Wei z dwoma nie umiejącymi walczyć spryciarzami. Świetnie wyreżyserowana sekwencja, która zaskakuje tym, że humor kontrastuje tu z zabijaniem.

5. Ujarzmić tygrysa: 
Jet Li vs Ma Zhong Xuan w filmie Nieustraszony (2006)
choreografia: Yuen Woo Ping
reżyseria: Ronny Yu

fearless jet li
Pojedynek na szczycie, wysoko ponad głowami licznych widzów, będący popisem dwóch doświadczonych mistrzów: aktora-wojownika Jeta Li i choreografa Yuena Woo Pinga. Aby się tam dostać potrzeba niebywałej sprawności i odwagi. A kiedy już pokona się strach przed taką wysokością to przed zawodnikiem jest kolejne wyzwanie – pokonać twardego przeciwnika o wyjątkowo ostrych pazurach. Należy nie tylko zadawać mocne ciosy, ale również wyczuć powierzchnię, na której się stoi, aby nie spaść, bo upadek z tak dużej wysokości może być bardzo bolesny. Nieustraszony to jeden z najlepszych filmów akcji XXI wieku i jedna z najlepszych, obok Ip Mana, biografii mistrzów wschodnich sztuk walki. Sceny walk stoją na bardzo wysokim poziomie, ale najbardziej zapadła mi w pamięć nie walka finałowa, lecz właśnie ta opisywana sekwencja.

4.  Wyczerpująca lekcja pokory: 
Michelle Yeoh vs Ziyi Zhang w filmie Przyczajony tygrys, ukryty smok (2000)
choreografia: Yuen Woo Ping
reżyseria: Ang Lee

Przyczajony tygrys ukryty smok
Ten pojedynek udał się dzięki wyczerpującemu treningowi, jaki pod okiem Yuena Woo Pinga odbyły dwie wspaniałe aktorki, Michelle Yeoh i Ziyi Zhang. Pochodząca z Malezji Michelle była już doświadczoną aktorką i kaskaderką, znała też sztuki walki (chociaż nie osiągnęła mistrzostwa), natomiast Ziyi Zhang w momencie powstawania Przyczajonego tygrysa, ukrytego smoka swój brak doświadczenia w sztukach walki i aktorstwie musiała nadrobić zaangażowaniem i ciężką pracą. W efekcie wypadła bardzo wiarygodnie w roli upartej, nieposkromionej wojowniczki. Moim zdaniem pojedynek na miecze (i nie tylko) pomiędzy Yu Shu Lien (M. Yeoh) i Jen Yu (Z. Zhang) to najlepszy fragment filmu Anga Lee.

3. Karateka i nożownik: 
Sammo Hung vs Richard Norton i Yasuaki Kurata w filmie Na celowniku (1985)
choreografia: Sammo Hung, Jackie Chan, Chin Kar Lok, Lam Ching Ying, Yuen Wah, Sammo Hung’s Stuntmen Team
reżyseria: Sammo Hung

na celowniku
Nie należy oceniać ludzi po pozorach. Kidstuff (w polskim tłumaczeniu Dzieciuch) to na pozór ograniczony umysłowo nieudacznik i ofiara losu, ale konflikt z nim może być bolesną nauczką dla jego wrogów. Przekonują się o tym: australijski karateka Richard Norton i japoński nożownik Yasuaki Kurata. Kiedy pięści i spryt Jackie’go Chana przegrywają z nożami Japończyka do akcji wkracza Sammo Hung, który na ostrza przeciwnika znajduje sposób – rakiety do tenisa. Aby pojedynek był efektowny nie trzeba go kręcić wśród drzew i pięknych plenerów, bo nawet w jednym pomieszczeniu można zrealizować świetną scenę walki, pomysłowo używając rekwizytów i elementów scenografii. I to dotyczy także wielu innych walk z udziałem Hunga, Chana i Yuena. A propos Yuena to także i jego możemy zobaczyć na końcu – w krótkiej, dynamicznej scenie walki z bad guyem granym przez Chung Fata.

2. Mocne uderzenia Benny’ego: 
Jackie Chan vs Benny Urquidez w filmie Interes na kółkach  (1984)
choreografia: Jackie Chan, Sammo Hung, Chin Kar Lok, Danny Chow,  Benny Lai, Paul Wong
reżyseria: Sammo Hung

Interes na kółkach

W tym filmie po raz pierwszy Jackie Chan doświadcza na własnej skórze mocnych uderzeń Benny’ego Urquideza (po raz drugi tego doświadczył w filmie Dragons Forever). Ten wyjątkowo twardy zawodnik, uprawiający kickboxing, jest szybki, precyzyjny i niezwykle silny. Pojedynek zrobiony jest z finezją i humorem (np. łaskotanie przeciwnika), zwraca też uwagę wykorzystanie muzyki albo np. moment, gdy Urquidez jednym szybkim machnięciem nogi gasi sześć świeczek. Jednak należy pamiętać, że zło w tym filmie zostało pokonane wspólnymi siłami. Zawzięty pojedynek toczy również Sammo Hung z mistrzem szermierki José „Pepe” Sancho, zabawna jest także konfrontacja Yuena Biao z mistrzem karate Keithem Vitali’m – Yuen Biao raczej drażni się ze swoim przeciwnikiem niż z nim walczy. Do scen finałowych w tym rozgrywającym się w Katalonii filmie doskonale wykorzystano scenerię – wnętrza zamku w Barcelonie, będącego kryjówką przestępców.

1. Waleczne policjantki: 
Cynthia Rothrock i Michelle Yeoh vs The Villains w filmie Yes, Madam! (1985)
choreografia i reżyseria: Corey Yuen

Yes Madam
Sammo Hung jako producent tego filmu wylansował dwie aktorki-wojowniczki, Michelle Yeoh i Cynthię Rothrock, obsadzając je w głównych rolach w brawurowej komedii akcji Yes, Madam! Dla obu aktorek rola w tym filmie była właściwym ekranowym debiutem. W tym samym okresie Sammo Hung obsadził je w wyrazistych epizodach w swoich filmach: Michelle w Twinkle Twinkle Lucky Stars, Cynthię w Millionaire’s Express. W komedii Yes, Madam obie aktorki zrobiły przed kamerą dokładnie to, czego od nich oczekiwano – dały prawdziwy popis swojej sprawności i opanowania sztuk walki, samodzielnie wykonywały także sceny kaskaderskie. Cynthia osiągnęła mistrzostwo w koreańskich i chińskich sztukach walki, jest pod tym względem bardziej doświadczona od Michelle, ale tej różnicy między nimi nie widać, obie śmiało sobie poczynają przed kamerą, doskonale sobie radząc w walce z mężczyznami.

Zasługują na uznanie dlatego, że już w pierwszej ważnej roli zaskoczyły ogromnym zaangażowaniem, odwagą, pewnością siebie i nieprzeciętnymi zdolnościami. Cynthia z czasem straciła zapał do pracy, gdyż angażowano ją często do wielu słabych filmów, przeznaczonych głównie na rynek wideo, jednak Michelle stała się wkrótce aktorką bardziej cenioną za aktorski talent niż sprawność fizyczną. Jeszcze a propos finałowej walki z filmu Yes, Madam to policjantki walczą z wieloma przeciwnikami, ale na pierwszy plan wysuwają się Dick Wei i Chung Fat. Ciekawy jest też motyw honoru w tej scenie – kiedy Chung Fat używa noża, by pokonać dziewczynę, zostaje to odebrane jako zachowanie niehonorowe, ale później gdy obie kobiety mają trudności w pokonaniu Dicka Wei korzystają z mieczy.

Podsumowanie:
W powyższej dziesiątce dominują wschodnie sztuki walki, co nie powinno dziwić, bo popisy mistrzów kung fu i zbliżonych stylów walki są najbardziej spektakularne. W rankingu znalazło się miejsce dla aktorów-wojowników z Hongkongu, takich jak: Bruce Lee, Sammo Hung, Jackie Chan, Yuen Biao i Jet Li, także dla Japończyka Yasuaki Kuraty i Japonki Yukari Ôshimy (pełniącej jednak drugoplanową rolę w finałowym starciu z filmu Millionaire’s Express). Są również fighterzy spoza Azji: Chuck Norris, Richard Norton, Benny Urquidez, a także Scott Adkins i Michael Jai White, współcześni fighterzy, posiadający przeszkolenie w sztukach walki, potwierdzone zdobyciem czarnych pasów. Nie zapomniałem również o dobrze walczących kobietach: Cynthii Rothrock, Michelle Yeoh i Ziyi Zhang.

Należy też pamiętać, że w Ameryce zostali odkryci nieźle walczący Europejczycy: Szwed Dolph Lundgren i Belg Jean-Claude Van Damme. Swoje pięć minut sławy miał również mistrz aikido, Steven Seagal. W ostatniej dekadzie popularność w filmach akcji z domieszką martial arts zyskał Anglik Jason Statham, który ćwiczył m.in. karate, jujitsu, kung fu. Nadal jednak popularnością cieszą się azjatyccy fighterzy, np. tajski bokser Tony Jaa (Ong-bak) i chiński mistrz Donnie Yen (Ip Man). Świetnym koreańskim wojownikiem jest kilkakrotnie walczący z Jackiem Chanem mistrz taekwondo Jang Lee Hwang. Ale żeby uwzględnić najlepsze walki ich wszystkich to zestawienie musiałoby zawierać więcej niż 10 pozycji.

Aby osiągać zwycięstwa należy umieć przegrywać i prawdziwego mistrza można poznać po tym, że nie boi się przegrać. Jackie Chan nie pokonał Yasuaki’ego Kuraty (w filmie Twinkle Twinkle Lucky Stars), Sammo Hung nie dał rady Brytyjczykowi Darrenowi Shahlavi’emu (w Ip Manie 2), Donnie Yen przegrał z Jetem Li (w Dawno temu w Chinach 2), Jet Li został pokonany po bardzo wyczerpującej walce przez Mela Gibsona i Danny’ego Glovera (w Zabójczej broni 4), natomiast Michelle Yeoh i Cynthia Rothrock uległy Sammo Hungowi (jedna w Twinkle Twinkle Lucky Stars, druga w Millionaire’s Express). Scott Adkins doznał poważnej kontuzji w walce z Michaelem Jai White’em w filmie Champion 2, Chucka Norrisa pokonał Bruce Lee w Drodze smoka, zaś legendarny Bruce zaliczył niestety porażkę najgorszą z możliwych – w filmie Marlowe zginął w bardzo głupi sposób.

Zaprezentowany tu wybór scen jest subiektywny, uwzględniający te filmy, które widziałem i tych aktorów, których cenię nie za aktorski talent, lecz za imponującą zręczność i biegłość w sztukach walki. Wiem, że na pewno są jeszcze tacy, którzy dorównują im (lub nawet przewyższają) pod względem sztuk walki i z pewnością też zasłużyli na to, by znaleźć się w takim rankingu. Na koniec spróbuję wybrać dziesiątkę najlepszych według mnie aktorów-wojowników, w kolejności alfabetycznej: Scott Adkins, Jackie Chan, Sammo Hung, Hwang Jang Lee, Bruce Lee, Jet Li, Cynthia Rothrock, Dick Wei, Donnie Yen, Biao Yuen.

(Visited 47 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>