Publicystyka

 Mariusz Czernic

Lampart / Il Gattopardo (Luchino Visconti, 1963)

Lampart / Il Gattopardo (Luchino Visconti, 1963)

Po zrealizowaniu ambitnego dramatu „Rocco i jego bracia” (1960) pochodzący z arystokratycznej rodziny Luchino Visconti przygotował wystawne, kosztowne i wysmakowane plastycznie arcydzieło. Historyczno-kostiumowy sycylijski spektakl przenosi widzów do epoki Risorgimento – czasów rewolucji Garibaldiego, której celem było zjednoczenie Włoch. Tak jak w Japonii nastał zmierzch samurajów tak we Włoszech arystokracja utraciła dawne wpływy, a jej […]

 Mariusz Czernic

Amadeusz / Amadeus (Miloš Forman, 1984)

Amadeusz / Amadeus (Miloš Forman, 1984)

Czeski reżyser z Oscarem na koncie za „Lot nad kukułczym gniazdem” (1975) tym razem wziął na warsztat sztukę teatralną Petera Shaffera o rywalizacji dwóch kompozytorów na dworze austriackiego cesarza Józefa II Habsburga, tego samego, który był odpowiedzialny za I rozbiór Polski. To nie jest jednak film historyczny, chociaż scenografia i kostiumy pozwalają uwierzyć, że dość wiernie […]

 Mariusz Czernic

Buntownik bez powodu / Rebel Without a Cause (Nicholas Ray, 1955)

Buntownik bez powodu / Rebel Without a Cause (Nicholas Ray, 1955)

Portret amerykańskiej młodzieży lat 50-tych. Szukanie autorytetów wśród starszych kolegów, konflikty z rodzicami i policją oraz buntowanie się przeciwko regułom, nie dającym zbyt wiele swobody – regułom, ustalonym przez dorosłych w celu zbytniego kontrolowania swoich dzieci i narzucania im swojej woli. Rodzice, nauczyciele ani nawet przedstawiciele prawa nigdy nie byli autorytetami dla młodych ludzi. Nastolatkowie […]

 Klaudia Wesołek

Pani Bovary to ja (Zbigniew Kamiński, 1977)

Pani Bovary to ja (Zbigniew Kamiński, 1977)

Postać kobiety fatalnej jest obecna w literaturze od zawsze. Tym terminem możemy określić już biblijną Ewę, która kusiła Adama owocem z drzewa zakazanego. Definicja femme fatale oznacza „kobietę przynoszącą zgubę, sprowadzającą nieszczęście, łamiącą serce, karierę i życie mężczyzny”. Przykładem może być powieść Gustawa Flauberta Pani Bovary, do której ponad sto lat później odniesie się Zbigniew […]

 Klaudia Wesołek

Wojaczek (Lech Majewski, 1999)

Wojaczek (Lech Majewski, 1999)

„Doniczka nie z prawej, ale z lewej strony okna…” – te słowa, słyszymy w filmie „Wojaczek” dwa razy. Wypowiedzenie z pozoru nic nie znaczy. Gdyby film Lecha Majewskiego opowiadał na przykład o fikcyjnym bohaterze, przykładnie wypełniającym obowiązki męża i ojca, to słowa te zniknęłyby w mieszaninie innych słów w danym filmie oraz straciły swoje znaczenie. […]

 Marcin Zembrzuski

Zagubiony w La Manchy / Lost in La Mancha (Keith Fulton, Louis Pepe, 2002)

Zagubiony w La Manchy / Lost in La Mancha (Keith Fulton, Louis Pepe, 2002)

Nie znając kontekstu pozafilmowego, po seansach takich obrazów jak „Brazil”, „12 małp” czy „Parnassus” ciężko wyobrazić sobie, że dla stojącego za nimi twórcy coś mogłoby być niemożliwe. Jawi się on raczej jako potężny magik, artysta bez większego wysiłku przenoszący widza w najdalsze zakamarki swojej niczym nieskrępowanej wyobraźni. Kiedy jednak zejdziemy na ziemię, okaże się, że […]

 Magdalena Skorus

Luis Buñuel

Luis Buñuel

Podczas premiery „Psa andaluzyjskiego” miał ze sobą kilka kamyków, żeby w razie klapy cisnąć nimi w audytorium. Na pokazy „Złotego wieku” w 1930 roku to widzowie z kolei przychodzili z kamieniami w kieszeniach i wyrywali fotele… El Supremo Wywrotowiec – jak go określano – sprawiał, że najbardziej wówczas gwałtowny ruch artystyczny, surrealizm, „wrzeszczał” z ekranu […]

 Karol Janusz

Ingmar Bergman

Ingmar Bergman

Ingmar Bergman urodził się 14 lipca 1918 roku w Upssali, mieście położonym we wschodniej części Szwecji, będąc jednym z trójki dzieci Erika i Karin Bergman. Studiował literaturę i sztukę na Uniwersytecie w Sztokholmie. W okresie studiów rozpoczyna się działalność teatralna Bergmana, która z biegiem czasu zamienia się w pracę scenarzysty w działającej do dziś wytwórni […]

 Klaudia Wesołek

Że życie ma sens (Grzegorz Lipiec, 2000)

Że życie ma sens (Grzegorz Lipiec, 2000)

„Że życie ma sens” – tak powiedział Vincent na pytanie co czuł kiedy wciągał do nosa amfetaminę. Stwierdzenie mężczyzny jest zarazem tytułem wstrząsającego filmu Grzegorza Lipca, ukazującego środowisko ludzi uzależnionych od narkotyków. Reżyser studiuje zaocznie montaż na PWSFTviT w Łodzi pracuje w zielonogórskiej telewizji. W 1990 roku wraz z kolegami z osiedla założył amatorską grupę […]

 Karol Janusz

Straż przyboczna / Yôjinbô (Akira Kurosawa, 1961)

Straż przyboczna / Yôjinbô (Akira Kurosawa, 1961)

Twórczość Akiry Kurosawy, reżysera wymienianego jednym tchem obok tak znakomitych twórców jak choćby Bergman i Fellini, mimo całej swej świetności, jest raczej słabo znana dla szerszej filmowej społeczności. Wspomniana znajomość zazwyczaj kończy się na osławionych „Siedmiu Samurajach” i ewentualnie głośnym „Rashomonie”. Twierdząc, iż przytoczone wcześniej tytuły są swego rodzaju powierzchowną, ale trafną prezentacją całego spectrum […]

 Karol Janusz

Siódma Pieczęć / Det sjunde inseglet (Ingmar Bergman, 1957)

Siódma Pieczęć / Det sjunde inseglet (Ingmar Bergman, 1957)

Spór o istnienie Boga to kwestia rozważana od bardzo dawna, a samo stworzenie religijnych ideologii (mniej lub bardziej prymitywnych) sprokurowało próby negacji sakralnie ukonstytuowanego stanu rzeczy. Abstrahując od nakreślonego w pierwszym zdaniu pytania (którego rozstrzygania nie mam kompetencji się podejmować), warto zwrócić się w kierunku wątpliwości dotyczącej samego powstania religii oraz jej roli w życiu […]

 Anna Wiącek

Wojciech Kilar

Wojciech Kilar

Utalentowany, obsypany wieloma nagrodami polski kompozytor muzyki poważnej i filmowej – Wojciech Kilar to postać ponadczasowa. Człowiek wielkiej wiary i bardzo skromny – tak mówili o nim jego przyjaciele. Mimo, że nie ma go już między nami to jego cząstka pozostanie na zawsze w postaci muzycznych kompozycji, które stworzył. Całe jego życie toczyło się wokół […]